Bir mühendislik öğrencisi veya mühendis olarak, ölçüm yaparken ve matematik yaparken kesin ve doğru olmanın ne kadar önemli olduğunu muhtemelen biliyorsunuzdur.
Ve yönlü delme söz konusu olduğunda, çok önemli bir faktör olan azimutu unutamazsınız.
Sadece birkaç kişinin anladığı teknik bir terim gibi gelebilir, ancak azimut, ölçmeden madenciliğe ve daha fazlasına kadar birçok mühendislik görevinin çok önemli bir parçasıdır.
Bu blog yazısında azimutun ne olduğundan, nasıl hesaplandığından ve bir mühendis olarak neden önemsemeniz gerektiğinden bahsedeceğim.
Sıkı tutunun çünkü mühendislikteki en önemli açılardan birini öğrenmek üzeresiniz.
Azimutu Anlamak
Resmi tanımlama:
Yönlü delmede, manyetik kuzeye göre sapma aletinin yüzünün yönü.
Azimut, navigasyon, astronomi, mühendislik, haritacılık, madencilik ve balistik gibi birçok alanda kullanılan bir açı ölçüsüdür.
Azimut ne demek?
Küresel bir koordinat sisteminde azimut, çoğunlukla kuzey olan bir ana yönden yatay açıdır.
Genellikle derece (°) cinsinden ölçülür ve gökyüzündeki veya yerdeki bir şeyin hangi yöne baktığını söylemek için kullanılır.
Gökbilimciler genellikle azimutu, bir yıldızın veya başka bir nesnenin Dünya'da nerede durduklarına göre gökyüzündeki konumu hakkında konuşmak için kullanırlar.
Mühendislikte azimut, bir kuyunun nasıl işaret ettiği veya yönlü bir anketin nasıl kurulduğu hakkında konuşmak için kullanılır.
Astronomide Azimut
Astronomide azimut ve yükseklik, bir gök cisminin belirli bir yer ve zamandan bakıldığında gökyüzünde nerede olduğunu gösteren iki koordinattır.
Bir gök cisminin yönü azimutuyla belirlenir.
Kuzeyin azimutu 0o, doğunun azimutu 90o, güneyin azimutu 180o ve batının azimutu 270o'dir.
Yükseklik, nesne ile gözlemcinin durduğu ufuk arasındaki açıdır.
Bu açı ufkun üzerinde 90 dereceye kadar çıkabilir.
Azimut, güneş panellerinin güneşe göre nasıl kurulduğundan bahsetmek için de kullanılır.
Azimut açısı, pusulada güneşin geldiği yöndür.
Güneş öğle vakti, o gün için güneş gökyüzündeki en yüksek noktasındayken, her zaman kuzey yarım kürede doğrudan güneye ve güney yarım kürede doğrudan kuzeye parlar.
Her gün azimut açısı değişir.
Mühendislikte Azimut
Mühendislikte azimut, kuyu deliği yolunun yönünü ayarlamak için kullanılır, böylece sondaj deliği yönü bulunabilir ve sondaj doğru yere gidebilir.
Ayrıca bir kuyunun yatay bir düzleme göre nasıl işaret ettiğini anlamak için kullanılır.
Çoğu zaman azimut, coğrafi veya manyetik kuzey kutbundan derece olarak verilir.
Örneğin, doğuyu gösteren bir kuyunun azimutu 90 derecedir.
Rakım ve Azimut
Rakım ve azimut, bir nesnenin Dünya yüzeyinin üzerinde nerede olduğunu gösteren iki koordinattır.
Rakım, nesne ile gözlemcinin durduğu ufuk arasındaki açıdır.
Ufkun üzerinde derece cinsinden ölçülür.
Azimut, kuzeyden (genellikle) nesnenin ve başucunun içinden geçen büyük bir daire olan nesnenin dikey dairesine saat yönünün tersine olan derece sayısıdır.
Yatay koordinat sistemi, yükseklik ve azimut açılarını kullanarak nesnelerin gökyüzünde nerede olduğunu bulabilir.
Yönlü Sondajda Azimutu Neden Unutmamalısınız (Unutmamalısınız)?
Hala anlamak zor mu? Biraz bakış açısını değiştirelim:
Yönlü sondaj dünyasında tanınmak ister misiniz? Kalabalıktan sıyrılmak ve alanınızda kendinize bir isim yapmak ister misiniz? O zaman dikkatinizi çekecek bir tavsiye: azimut konusunda endişelenmeyin.
Evet, pencereden dışarı at ve unut gitsin.
Akışa ayak uydurup en iyisini umarken nereye gideceğinizi gösteren bir açıya kim ihtiyaç duyar? İş arkadaşlarınız ve müşterileriniz doğruluk eksikliğinize gülseler bile, azimut hakkında endişelenmezseniz ne kadar zaman ve emekten tasarruf edeceğinizi bir düşünün.
Ve asla bilemezsiniz, aramadan bile zengin bir petrol veya mineral damarı bulabilirsiniz.
O yüzden azimutu bir kenara bırakın ve kaosu hoş karşılayın. Bir şeyler nasıl ters gidebilir?
Tamam, bu sadece bir TV reklamı gibi görünmek için yapılmış bir şakaydı.
Şimdi söylenenlere geri dönelim.
Azimut Bulmak
Azimut, özellikle ölçme ve navigasyon söz konusu olduğunda, mühendislikte önemli bir fikirdir.
Gökyüzündeki veya yerdeki bir şeyin hangi yöne baktığını söylemek için kullanılır.
Bu yazımızda pusula ve harita ile azimut bulma, arka azimut bulma ve manyetik azimut ile grid azimut arasında geçiş yapma hakkında konuşacağız.
Pusula ve Harita Kullanarak Azimut Bulma
Bir pusula ve bir harita kullanarak azimut bulmak için şu adımları izleyin:
Pusulayı elinize düz bir şekilde, herhangi bir metal nesneden uzağa koyun ve 45° aşağı açıyla bakın.
- Azimut kadranını, "yönlendirme" yazan ok, "seyahat yönü" yazan okla aynı hizaya gelene kadar çevirin.
- Tüm pusulayı (tutuyorsanız kendinizle) iğne yönlendirme okuna "yerleşene" kadar çevirin.
- Pusulayı haritaya yerleştirin ve yönlendirme çizgileri harita ızgarasıyla aynı hizaya gelene kadar çevirin.
- İndeks çizgisi tarafından işaretlenen açıyı okuyun.
Bu, şebekenizin kuzey azimutudur.
Arka Azimutun Hesaplanması
Arka azimut, orijinal azimutun zıt yönündeki azimuttur.
Orijinal azimut 180 dereceden azsa, arka azimutu elde etmek için ona 180 derece eklersiniz.
Orijinal azimut 180 dereceden fazlaysa, ondan 180 derece uzaklaşırsınız.
Örneğin, bir azimut 320 dereceyse, arka azimut 320 eksi 180 veya 140 derece olur.
Azimut 30 derece ise, arka azimut 180 derece artı 30 derecedir, bu da 210 dereceye eşittir.
Mil kullanarak, arka azimutu elde etmek için orijinal mil okumasına 3200 mil eklersiniz.
Örneğin, A noktasından B noktasına 1150 mil azimutta giderseniz ve sonra A noktasına geri dönmek isterseniz, (1150 + 3200) = 4350 mil'lik bir arka azimutu takip edersiniz.
Rota Dışı Sapmayı Belirlemek İçin Geri Görüşü Kullanma
Geriye bakış, döndürülmüş bir azimut okuması kullanan bir nişan alma yöntemidir.
Geri görüş, başladığınız yere geri dönüş yolunu bulmak için azimut görüşünü çevirdiğiniz zamandır.
Rotanızdan kaç derece saptığınızı öğrenmek için, arka görüşten okumayı alın ve arpacıktan okumadan çıkarın.
Örneğin, ilk görüşünüz 260 dereceyse ve arka görüş okumanız 100 dereceyse, rota dışı sapmanız (260 - 100) = 160 derece olur.
Manyetik ve Izgara Azimutu Arasında Dönüştürme
Manyetik bir azimutu ızgara azimutuna dönüştürmek için manyetik azimuta GM açısını eklemeniz gerekir.
Izgara-Manyetik açısı veya GM açısı, ızgara kuzeyi ile manyetik kuzey arasındaki açıdır.
GM açısının değeri bulunduğunuz yere göre değişir ve bunu topografik haritalarda bulabilirsiniz.
Örneğin, manyetik azimutunuz 270 derece ve GM açınız 8 derece ise ızgara azimutunuz (270 + 8) = 278 derece olacaktır.
Izgara azimutundan manyetik azimuta geçmek için GM açısını ızgara azimutundan çıkarmanız gerekir.
Batı GM açısına sahip bir bölgede yaşıyorsanız ve manyetik azimutu ızgara azimutuna değiştirmek istiyorsanız, GM açısını manyetik azimuta ekleyin.
İpucu: Gerekirse altyazı düğmesini açın. Portekizce diline aşina değilseniz, ayarlar düğmesinde "otomatik çeviri"yi seçin. En sevdiğiniz dil çeviri için uygun hale gelmeden önce videonun diline tıklamanız gerekebilir.
Azimut'un Kullanım Alanları
Düşük Frekanslı Sesleri Bulma
Kulaklar Arası Zaman Farkı (ITD), azimut boyunca düşük frekanslı seslerin nereden geldiğini anlamanın en iyi yoludur.
ITD, sesin bir kulağa gelmesi ile diğer kulağa gelmesi arasındaki zaman farkıdır.
Zaman farkı, bir sesin nereden geldiğini anlamak için kullanılabilir.
Düşük frekanslı seslerin, yüksek frekanslı seslerden daha uzun dalga boyları vardır, bu da onların ITD ipuçları olma ihtimalini artırır.
Rezeksiyon için Azimut Çekme
Rezeksiyon, iyi bilinen iki yer işaretine bakarak haritada nerede olduğunuzu anlamanın bir yoludur.
Pusulayı yanağa yöntemi, bir rezeksiyon için azimutu bulmanın en iyi yoludur.
Bu yöntem, arpacık ile nesneyi aynı hizaya getirirken iki gözü de açık tutmayı ve arka görüşten nesneye bakmayı içerir.
Ardından, nesneyi görüş alanında tutarken pusulayı yanağınıza getirin ve azimutu doğrudan pusuladan okuyun.
Bu yöntem merkez tutma yönteminden daha iyidir çünkü daha doğru sonuçlar verir ve daha az paralaks hatası yapar.
Diğer kullanımlar
| Kullanılan: | Tanım: |
|---|---|
| Yönlü sondaj | Yönlü sondaj, azimutun kullanıldığı en önemli yollardan biridir. Bu durumda, sapma aracının yüzünün manyetik kuzeye göre hangi yöne baktığını bulmak için azimut kullanılır. Mühendislerin topraktan petrol, gaz veya mineral çıkarmasını kolaylaştıran hassas delme yolları yapmak için kullanılır. Mühendisler azimutu doğru ayarlayarak sondajın güvenli ve doğru bir şekilde yapıldığından emin olabilir ve diğer kuyulara sondaj yapmak gibi sorunlardan kaçınabilir. |
| Navigasyon | Azimut aynı zamanda bir şeyin gerçek kuzeye, manyetik kuzeye veya başka herhangi bir referans noktasına göre nerede olduğunu bulmak için de kullanılır. Genellikle pilotların ve denizcilerin hedeflerine hava ve deniz yoluyla daha doğru bir şekilde ulaşmalarına yardımcı olmak için kullanılır. Örneğin, bir pilot güvenli bir şekilde indiğinden emin olmak için uçağın gittiği yer ile havaalanındaki pist arasındaki açıyı bulmak için azimut kullanabilir. |
| Ölçme | Ölçmede, yatay düzlemde bir referans noktası ile bir hedef noktası arasındaki açıyı bulmak için azimut kullanılır. Azimut, bilirkişiler tarafından mülkiyet çizgilerini ayarlamak, haritalar yapmak ve inşaat araştırmaları yapmak için kullanılır. Mühendislerin çevreye uyan binalar tasarlamasına ve inşa etmesine yardımcı olan arazinin doğru çizimlerini ve haritalarını yapmalarını sağlar. |
| Akustik | Akustikte "azimut" kelimesi seslerin nereden geldiğini bulmak için kullanılır. İnsan kulağı, ses dalgalarının her bir kulağa ulaşması arasındaki farkı anlayabilir, bu da sesin nereden geldiğini anlamamızı sağlar. Mühendisler bu bilgiyi azimut açısına ekleyerek bir ses kaynağının tam olarak nerede olduğunu anlayabilir ve buna uygun ses sistemleri tasarlayabilir. |
| Güneş takibi | Güneş panelleri, en fazla enerjiyi üretebilmeleri için güneşle birlikte hareket edecek şekilde yapılmıştır. Azimut açısı, güneşin gökyüzünde tam olarak nerede olduğunu bulmak için kullanılır. Bu, güneş panellerinin kendilerini güneşe bakacak ve mümkün olduğunca fazla ışık alacak şekilde hareket etmelerini mümkün kılar. Bu, güneş panellerinin olabildiğince iyi çalışmasını sağlar ve enerji maliyetlerinden tasarruf sağlar. |
Çözüm
Azimutu öğrenmeyi bitirdiğimizde, bu açının sadece mühendislikte kullanılan bir ölçümden daha fazlası olduğu ortaya çıkıyor.
Bu, yolumuzu bulmamıza, çevremizdeki dünyayı öğrenmemize ve anlamamıza yardımcı olan temel bir fikirdir.
Bu açı, yıldızları gemilerine rehberlik etmek için kullanan ilk kaşiflerden bugün sondaj yapmalarına yardımcı olmak için azimut kullanan mühendislere kadar tür olarak ilerlememiz için çok önemli olmuştur.
Ancak ileriye baktığımızda, azimut ile ilişkimizin nasıl değişebileceğini düşünmeliyiz.
Yeni teknolojiler ortaya çıktıkça ve evren hakkındaki bilgimiz arttıkça azimut yine aynı rolü oynayacak mı? Yoksa onun yerini daha yeni, daha iyi ve daha doğru bir şey mi alacak? Zaman gösterecek, ama kesin olan bir şey var: azimut bize etrafımızdaki dünyayı öğrenme ve kontrol etme çabalarımızı her zaman hatırlatacaktır.
Paylaş…
